Do podstawowych zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczące:
- higieny środowiska, a zwłaszcza wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, powietrza w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, gleby, wód i innych elementów środowiska w zakresie ustalonym w odrębnych przepisach
- utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, instytucji, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, dróg, ulic oraz osobowego i towarowego transportu kolejowego, drogowego, lotniczego i morskiego
- warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków żywienia zbiorowego;
Zasady zawiadamiania o kontroli
Przed rozpoczęciem standardowej kontroli przeprowadzanej przez Sanepid, musisz zostać o niej prawidłowo zawiadomiony.
Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.
Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia.
Kontrola może rozpocząć się przed upływem 7 dni od doręczenia zawiadomienia, ale wymaga to twojej zgody lub wniosku.
Zawiadomienie musi zawierać:
- oznaczenie organu, który będzie przeprowadzał kontrolę
- datę i miejsce wystawienia
- oznaczenie przedsiębiorcy, u którego kontrola będzie przeprowadzana
- wskazanie zakresu przedmiotowego kontroli
- imię, nazwisko oraz podpis osoby upoważnionej do zawiadomienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji.
Kiedy organ nie musi zawiadamiać o kontroli
Sanepid może też prowadzić kontrole bez wcześniejszego zawiadomienia.
Dotyczy to sytuacji, w których dokonuje urzędowych kontroli żywności. W takiej sytuacji, Sanepid ma prawo wstępu na teren przedsiębiorstwa o każdej porze dnia i nocy.
Jakie uprawnienia ma kontrolujący
W trakcie przeprowadzania zwykłej kontroli inspektor ma prawo:
- wstępu na terenie miast i wsi do:
- zakładów pracy oraz wszystkich pomieszczeń i urządzeń wchodzących w ich skład
- obiektów użyteczności publicznej, obiektów handlowych, ogrodów działkowych i nieruchomości oraz wszystkich pomieszczeń wchodzących w ich skład
- środków transportu i obiektów z nimi związanych, w tym również na statki morskie, żeglugi śródlądowej i powietrzne
- obiektów będących w trakcie budowy
- żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz wzywania i przesłuchiwania osób
- żądania okazania dokumentów i udostępniania wszelkich danych
- pobierania próbek do badań laboratoryjnych.
Natomiast w trakcie przeprowadzania urzędowych kontroli żywności inspektor ma prawo:
- wstępu do pomieszczeń zakładu o każdej porze
- badania procesów technologicznych i receptur w zakresie niezbędnym do zrealizowania celu kontroli
- przeglądania ksiąg i innych dokumentów kontrolowanego zakładu, jeżeli jest to niezbędne ze względu na cel przeprowadzanej kontroli
- podejmowania innych czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, zgodnie z zakresem uprawnień w ramach urzędowych kontroli żywności, w tym nieodpłatnego pobierania próbek środków spożywczych lub materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością w celu wykonania badań laboratoryjnych.
Ważne! W przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów, będziesz musiał zapłacić koszty wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności wykonywanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej przy okazji kontroli w twoim przedsiębiorstwie.
Jeśli w trakcie kontroli inspektor stwierdzi naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, nakaże ci w określonym czasie ich usunięcie. Zrobi to w drodze decyzji.
W przypadku stwierdzenia, że naruszenie wymagań spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, inspektor Sanepidu nakazuje:
- unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia)
- zamknięcie obiektu użyteczności publicznej
- wyłączenie z eksploatacji środka transportu
- wycofanie z obrotu środka spożywczego, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, produktu kosmetycznego lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo,
- podjęcie lub zaprzestanie innych działań.
Decyzje takie podlegają natychmiastowemu wykonaniu.
Sanepid może nakazać również likwidację hodowli lub chowu zwierząt.
Kontrola kończy się sporządzeniem protokołu, w którym opisany jest przebieg kontroli oraz zalecenia pokontrolne. Masz prawo nie podpisać protokołu oraz zawrzeć w nim swoje uwagi.
Masz obowiązek prowadzić książkę kontroli i odnotować w niej każdą kontrolę.
Podczas kontroli punktów gastronomicznych prowadzących działalność w zakresie
produkcji i/lub obrotu żywnością powinien posiadać do wglądu wymagane dokumenty, tj.:
• aktualne orzeczenia lekarza o zdolności do wykonania prac, przy wykonywaniu których
istnieje ryzyko przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby,
• dokumentację HACCP z opracowanymi Instrukcjami Dobrej Praktyki Higienicznej
i Produkcyjnej wraz z zapisami z prowadzonej kontroli wewnętrznej,
• wynik badania jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi używanej w punkcie
gastronomicznym,
• dokumenty umożliwiające śledzenie pochodzenia produktów i półproduktów
(m.in. faktury i paragony sprzedaży),
• opracowany wykaz składników, w tym alergennych powodujących alergie lub reakcje
nietolerancji w produkowanej i oferowanej do sprzedaży żywności,
• umowy ze specjalistyczną firmą usługową na wywóz nieczystości płynnych i odpadów
komunalnych.
Podczas prowadzenia działalności w zakresie produkcji i obrotu żywnością należy
zapewnić:
• dopływ bieżącej ciepłej i zimnej wody odpowiadającej wymaganiom jakości wody
przeznaczonej do spożycia przez ludzi,
• właściwe warunki do mycia i dezynfekcji sprzętu i wyposażenia (odrębne stanowiska
mycia rąk oraz mycia i dezynfekcji sprzętu i wyposażenia),
• dostęp do urządzeń mających na celu utrzymanie właściwej higieny pracowników
wykonujących prace przy produkcji i/lub obrocie żywnością, w tym dostęp
do urządzeń do mycia i suszenia rąk, higienicznie utrzymane sanitariaty i szatnie
(możliwość przebierania się w czystą odzież roboczą i właściwego zabezpieczania
odzieży własnej),
• osobom pracującym podczas produkcji i/lub obrotu żywnością orzeczenia
lekarskie/książeczki zdrowia do celów sanitarno-epidemiologicznych oraz właściwą
odzież roboczą,
• prawidłowe warunki przechowywania produktów i półproduktów, w tym
wymagających zachowania ciągłości łańcucha chłodniczego (m.in. dostęp do
sprawnych urządzeń chłodniczych oraz monitorowanie warunków przechowywania
poprzez wyposażenie urządzeń w termometry, przechowywanie środków
spożywczych w sposób zabezpieczający przed zanieczyszczeniami, tj. pyłem, kurzem,
piskiem),
• odpowiedni stan techniczno-sanitarny pomieszczeń punktu gastronomicznego,
w tym powierzchni pozostających w kontakcie z żywnością – wymaga to stosowania
gładkich, zmywalnych, łatwych do utrzymania w czystości, odpornych na korozję
i nietoksycznych materiałów,
• właściwą ilość urządzeń umożliwiających usuwanie odpadów stałych i ciekłych,
• w zakładach gastronomicznych należy odprowadzać ścieki do sieci kanalizacyjnej lub zbiornika bezodpływowego (w przypadku braku podłączenia terenu do sieci wodno-kanalizacyjnej) z zapewnieniem właściwego ich
usuwania,
• należy posiadać umowy ze specjalistyczną firmą usługową na wywóz lub odbiór
nieczystości płynnych i odpadów komunalnych,
• podmiot prowadzący działalność gastronomiczną ponosi
odpowiedzialność za bieżący stan higieniczno-sanitarny również wokół terenu przy
gastronomii.
